Auteursarchief: Danielle Huisman

In de serie Work Art | Play Art komt de rijke collectie van Kunstuitleen Rotterdam steeds op een verrassende manier voor het voetlicht. Interieurstylist Patrick Kooiman gaat iedere maand voor ons op pad om een item te maken, dat hij vervolgens publiceert op zijn designblog Interiorator. De stukjes zijn ook te zien op Bogue, het online stadsmagazine van Rotterdam. Deze maand interviewt Patrick Kooiman fotograaf Stacii Samidin waarvan de Kunstuitleen Rotterdam onlangs nieuw werk van heeft toegevoegd aan de collectie.

FOTOGRAAF STACII SAMIDIN GAAT VOOR NIEMAND OPZIJ

Ooit was hij een jongen van de straat. Nu werkt Stacii Samidin met geduld aan zijn hoogste doel: als tweede Nederlandse fotograaf getekend worden door Magnum in New York. En het gaat hem nog lukken ook. Speciaal voor Work Art | Play Art interviewt Patrick Kooiman een bijzonder mens met een net zo bijzonder verhaal. “De afgelopen tien jaar heb ik genoeg stages gelopen. Nu ben ik van mezelf.”

Hoe was je jeugd?
“Ik groeide op in Rotterdam-Oost. Mijn ouders kwamen uit Suriname, ze zorgden ervoor dat ik een goede jeugd had. Ik ging naar het gymnasium en alles in mijn leven liep heel gewoon – totdat ik op mijn veertiende mijn ander pad koos. Het verkeerde pad. De straat trok me erg aan in die tijd.”

Hoe kijk je erop terug?
“Het was een avontuurlijke en spannende periode. Op school zorgde ik ervoor dat ik al mijn vakken haalde. Maar daarnaast deed ik ook dingen waarvan niemand af wist, ook mijn ouders niet.”

Leidde je niet een heel bizar dubbelleven?
“Die vraag stelde ik mezelf steeds vaker toen ik ouder werd. Door Your World, een jongerenproject hier in Rotterdam, kreeg ik begeleiding om mijn doelen te bereiken. Ik kreeg eindelijk het gevoel dat er naar me geluisterd werd. Zelf leerde ik ook luisteren naar de andere jongeren. Supersimpel eigenlijk.”

Enkele werken van Stacii Samidin is vanaf nu te huur bij Kunstuitleen Rotterdam 

Hoe ben je begonnen met fotograferen?
“Als kind was ik altijd al bezig met tekenen. Daarnaast was ik al een groot bewonderaar van Helmut Newton. Ik wist alleen niet hoe ik zo’n iemand kon worden. Iemand waar anderen tegenop kijken. Gelukkig kwam ik via Your World in contact met de Rotterdamse fotograaf Kees Spruijt. Hij leerde me hoe je door hard werk en veel geduld je doel kon bereiken. Kees nam me voor zijn werk ook mee op plekken waar ik nooit in mijn leven was gekomen. Fotografie werd mijn redding.”

Wat voor soort plekken waren dat dan?
“Kees fotografeert groepen mensen – werelden, zeg maar. De eerste keer gingen we samen naar Feyenoord. Een andere keer maakten we foto’s bij de politie. Dat vond ik heel bijzonder, want tot op de dag van vandaag word ik een beetje zenuwachtig wanneer ik een agent zie. Kees betekende veel voor me, hij leerde me ook hoe je als fotograaf financieel kunt overleven.”

Ik kan me voorstellen dat er meer jongeren zijn die graag een goed fotograaf willen worden. Wat maakt dat jij nu zoveel succes hebt?
“Het verschil is dat ik van de straat kom. Met mijn werk startte ik dicht bij mezelf, in mijn eigen omgeving. Daarna ging ik ook andere groepen fotograferen, societies noem ik ze. Op de Fotovakschool leerde ik de niet alleen de fijne kneepjes van het vak. De belangrijkste les was dat ik de Stacii kon zijn die ik wilde zijn. Naarmate ik beter werd in mijn werk, ging ik ook echte gangs fotograferen. Ik ging ook voor het eerst in het buitenland fotograferen, onder andere in de banlieues van Parijs en de onderwereld van Paramaribo. Daar leerde ik begrijpen waarom ik zelf vroeger geweld gebruikte.”

Enkele werken van Stacii Samidin is vanaf nu te huur bij Kunstuitleen Rotterdam 

De voor de hand liggende vraag is dan: “Waarom deed je het dan?”
Ieder mens heeft een behoefte om gehoord te worden. Ik had niet de middelen om me te uiten en dus kon ik niet anders dan een oermens zijn. Wil je niet naar me luisteren? Dan moet ik maar gaan schreeuwen. Als mijn ouders kunstenaars waren geweest, had ik mijn frustratie op het doek kunnen schilderen.

Hoe ga je te werk wanneer je een gang fotografeert?
“Via internet is het makkelijk om contact te leggen. Wat ik daarna wel steeds moeilijker ging vinden, is dat ik bij die gangs normen en waarden zag die niet meer bij mij passen. Ik smeer nu ‘s ochtends een boterham, maar zij staan nog steeds op en maken als eerste hun wapen schoon. Omdat dat voor mij ging wringen, verbreedde ik mijn onderwerp. Ik ging me bewuster afvragen waarom ze zijn hoe ze zijn. Het mondde uit in een zoektocht naar de roots van die mensen. Ik ging meer landschappen fotograferen, basketbalvelden en kinderen. Nu fotografeer ik geen criminele activiteiten of wapens meer.”

Toen je dat nog wel deed, hoe reageerden mensen dan op je?
“Je valt natuurlijk op. Ik was een observator in plaats van een deelnemer. Wanneer je elkaar voor het eerst tegenkomt, is groeten met de juiste intonatie het belangrijkst. Dat maakt of breekt het hele verhaal. Daarna is het een kwestie van oprechte interesse tonen. Voor mij is dat makkelijk, ik vind iedereen gewoon mooi. Mijn camera pak ik pas op het laatste moment uit mijn tas. Dat doe ik met name voor mezelf, want soms schaam ik me er nog voor. Dat is echt nog iets van vroeger, toen ik vond dat ik altijd heel stoer moest doen. Maar als we eenmaal beginnen, gaat het niet meer om de fotografie. Dan word ik gewoon meegenomen. Het is wonderbaarlijk hoe mensen zich presenteren. Ik fotografeer alles maar één keer en vraag nooit of mensen iets wel of niet willen doen. Het gaat er altijd om hoe ze leven op dat ene moment.”


Enkele werken van Stacii Samidin is vanaf nu te huur bij Kunstuitleen Rotterdam 

Fotografeer je analoog of digitaal?
“Uit respect voor de grote meesters van de fotografie schiet ik al mijn eigen werk analoog. Voor mijn gevoel is analoge fotografie als kunstvorm nog steeds niet klaar. Daarom voelt het niet goed om te beginnen aan digitaal. En als je niet weet hoe analoog werkt, kun je niet zeggen dat je fotografie helemaal snapt. Ik heb een archief van negatieven waarvan ik er veel nog nooit heb afgedrukt. Dat is mijn goud. Ooit laat ik ze zien, maar dan alleen in een galerie of museum als eerbetoon aan de mensen die ik heb gefotografeerd heb. Je gooit hun leven niet zomaar op internet.”

Wat wil je nog bereiken?
“Als tweede Nederlander getekend worden voor Magnum, dat is wat ik wil. Gewoon om te laten zien dat je van de straat kunt komen en je droom kunt waar maken. Ik kan wel blijven dromen, maar ik leef maar één keer dus dat is het: Magnum. En dus gedraag ik me nu ook Magnum. Een boek maken lijkt me daarnaast ook echt tof. Maar daar wacht ik nog mee, ik ben mezelf nog steeds aan het ontwikkelen. Mijn werk wordt steeds groter en gelaagder. Ik wil een boek dat écht staat. Daar heb ik geduld voor. De afgelopen tien jaar heb ik genoeg stages gelopen. Nu ben ik van mezelf. Ik ga voor niemand opzij. Dus kom maar op.”

 

FacebookFacebook
instagraminstagram

Als stadsdichter van Rotterdam is Derek Otte natuurlijk dé persoon om als gastcurator te vragen voor onze tentoonstellingenreeks ‘De Keuze van…’ die deze maand draait om ‘woordkunst’. Op zondag 3 december tijdens de Rotterdamse Woordkunst Salon wordt zijn keuze onthuld en deze is daarna de hele maand december te zien in onze expo aan de Goudsesingel. Wij stelden hem een aantal vragen:

We vroegen je een wand samen te stellen voor de Kunstuitleen, waarom heb je ja gezegd?
Ik heb ‘ja’ gezegd omdat het een grote eer is om te doen, dat in de eerste plaats. In de tweede plaats ben ik heel erg van de taal, en altijd zoekend naar woorden. En het is een hele uitdaging om op een andere manier je eigen gevoelens en gedachten te kunnen uitbeelden, via het werk van anderen. 

Hoe vond je het om door de collectie te spitten?
Dat vond ik heel erg uitdagend. Ik moet wel zeggen dat ik in het begin iets te veel zoekcriteria had aangevinkt waardoor ik eigenlijk de hele collectie overhield. En het is heel erg lastig om dan een goede keuze te maken. Dus ik ben gegaan voor een thema. Aan de ene kant de stad, aan de andere kant de natuur. Aan de ene kant duister, aan de andere kant licht, en op die manier ben ik beter tot keuzes kunnen komen.Zo heb ik verschillende werken van verschillende artiesten in verschillende stijlen uit kunnen zoeken. 

Was het lastig om een keuze te maken
Ja, want er komt echt in een keer heel veel op je af. En heel veel moois ook. En eigenlijk daagt het je allemaal uit om er wat langer naar te kijken. Het komt echt binnen, en dat was mooi om mee te maken. 

Kun je wat vertellen over je keuze?
Ik heb een aantal werken uitgekozen die heel erg de stad vertalen. Er zit een hele mooie foto bij die me echt doet denken aan de wandelingen die ik ’s nachts maak. Ik ga graag ’s nachts door de stad heen. Om het gevoel van, niet gevaar, maar een beetje dreiging en een beetje spanning te hebben. Het verlatene vind ik heel erg mooi, dat zit er denk ik aan de ene kant heel erg in. En aan de andere kant hou ik er van om af en toe te ontsnappen uit stad. Richting Terschelling of een ander mooi natuurgebied in Nederland om de gedachten weer even te ordenen. Dus ook die werken zitten er in. 

Wat voor kunst heb je zelf in huis?
Ik heb zelf heel veel woordkunst in huis, dat is ook kunst. En heel veel muziekkunst, dat is ook kunst. En ik heb een hele grote replica hangen van Korenveld met Kraaien van Vincent van Gogh. Wat ik een heel mooi werk vind maar ook een heel tragisch werk omdat er natuurlijk gezegd wordt dat dat zijn allerlaatste werk is voor hij, tsja, uitcheckte.

En wat vind je helemaal niks?
Dat vind ik heel erg moeilijk om te zeggen omdat je aan ieder werk voelt dat er heel veel tijd en aandacht  in zit en dat er een bepaalde bedoeling achter zit. Ieder werk pakt op een eigen manier, maar zelf ben ik wat minder van het hele abstracte. Dat vind ik wél werken als het heel groot en bombastisch gebracht wordt en je er toch iets van jezelf in kunt herkennen. Maar als het heel abstract wordt dan vind ik dat erg lastig. 

Wat vind je van de Kunstuitleen als concept?
Heel tof! Omdat zo iedereen de kans heeft om zijn huis op te pimpen op een manier waarmee je de artiesten – de kunstenaars, de makers – ook support. Dus dat vind ik tof. 

Waar ben je op dit moment mee bezig?
Ik ben op dit moment erg druk met alles rondom mijn tweede bundel TOFLOF. Die is twee weken geleden uitgekomen en we doen alles als uitgeverij zelf. Dus dat vraagt om een heleboel boeken posten, interviews geven, optredens doen. En dat is allemaal hartstikke leuk, maar het is heel veel. En vooral daar ben ik erg druk mee. Dus dit was ook een welkome afleiding, even een zen-moment. 

De Keuze van Derek Otte wordt zondag 3 december tijdens de Rotterdamse Woordkunst Salon onthuld en is nog de hele maand december 2017 te zien in de Kunstuitleen Rotterdam. Benieuwd wie er eerder gastcurator waren? Bekijk het hier! 

FacebookFacebook
instagraminstagram

Let op: kunstbonnen gekocht vóór november 2015 zijn nog maar een maand geldig.

Kunst kado doen is leuk, maar soms ook best lastig. Kunst raakt mensen, maar is tegelijkertijd heel persoonlijk. Daarom biedt Kunstuitleen Rotterdam uitkomst met de Kunstbon. Een ideaal geschenk voor een trouwerij, een verjaardagsfeest of een housewarming. Tip voor ouders: geef de bon mee aan kinderen wanneer die op kamers gaan.kunstbon_hand_02

 

De Kunstbon is een zwarte ‘creditcard’ die verpakt zit in een mooi doosje met een fris ontwerp. Het kan worden ingeleverd bij Kunstuitleen Rotterdam, die beschikt over een zeer uitgebreide collectie kunstwerken van hoge kwaliteit, gemaakt door bekende en minder bekende kunstenaars. Met het bedrag dat op de kaart staat kan kunst worden gehuurd én gekocht. Ook kan er een lidmaatschap van worden aangeschaft. Vanaf 25 euro kan elk gewenst bedrag op de pas worden gezet.

Altijd verkrijgbaar
De Kunstbon is verkrijgbaar bij meerdere verkooppunten. Kunstuitleen Rotterdam verkoopt het aan de balie en op de website. De bon is ook verkrijgbaar bij Rotterdam Tourist Information aan de Coolsingel. Wel zo handig, want de Tourist Information is zeven dagen per week geopend. Zo kun je het perfecte kado altijd en op het allerlaatse moment kopen.

KOOP DE KUNSTBON ONLINE

FacebookFacebook
instagraminstagram

Woordkunst in vele vormen bij de Rotterdamse Woordkunst Salon! De kunstsalons in de Kunstuitleen zijn altijd gezellige zondagmiddagen waarin een kunstvorm verder wordt uitgelicht. In december is dit de kunst van woorden en letters. Met o.a. de onthulling van de wand samengesteld door gastcurator en stadsdichter Derek Otte en optredens van jonge woordkunstenaars Tato Wesselo en Brandon Taylor, beide finalisten van de Van Dale SPOKEN Awards die onlangs plaatsvonden in het Luxor Theater.

PROGRAMMA
Zondag 3 december 2017
Aanvang: 15:00 uur
Einde: 17:00 uur

PRIJS
Een ticket voor deze middag is € 7,50. Dit is inclusief gratis hapjes en drankjes.
> bestel hier je tickets

Leden van de Kunstuitleen gaan gratis naar binnen. Zij hebben hiervoor een uitnodiging ontvangen. Om lid te zijn van Kunstuitleen Rotterdam betaal je € 12 per jaar (ook als je geen kunstwerken huurt) en word je altijd gratis uitgenodigd voor onze evenementen. Lid worden kan ter plekke in onze locatie aan de Goudsesingel.

FacebookFacebook
instagraminstagram

Het leek een traditie te worden, de jaarlijkse depot-opruiming van De Kunstuitleen. Maar eind november 2017 is het voorlopig toch echt de laatste kans om de pareltjes waarvan wij helaas afstand moeten nemen aan je eigen kunstcollectie toe te voegen!

In juni 2016 verhuisde Kunstuitleen Rotterdam van de Nieuwe Binnenweg naar de Goudsesingel. Daar beschikken we over een kleiner depot wat Kunstuitleen Rotterdam noodzaakte om kritisch naar de collectie te kijken. En dat is goed nieuws voor alle kunstliefhebbers! Tijdens Depot-opruiming 2017 doen wij een deel van onze collectie van de hand en worden rond de 400 werken aangeboden voor bijzonder vriendelijke prijzen. Kom langs en pak deze unieke kans!

Data:
vr 24 nov | 10:00 – 21:00 uur
za 25 nov | 10:00 – 18:00 uur
do 30 nov | 12:00 – 18:00 uur
vr 1 dec | 12:00 – 21:00 uur

Adres: Goudsesingel 268, Rotterdam

* voor leden van de Kunstuitleen Rotterdam is er een exclusieve VIP-avond op 23 november 2017.

> zet het in je agenda via het Facebook-event

FacebookFacebook
instagraminstagram
Op 20 oktober a.s. van 19:00 tot 20:00 uur organiseert Kunstuitleen Rotterdam een muzikaal optreden met liedjes van Annie M.G. Schmidt en muziek van Harry Bannink uit de serie ‘Ja zuster, Nee zuster’. U kent ze vast nog wel; ‘Samen met u onder de paraplu’, ‘Wij doen samen met een vrijer’ en ‘In een rijtuigie’ zullen worden uitgevoerd met bijbehorende attributen en kostuums. De goede oude tijd herleefd bij Kunstuitleen Rotterdam!
Met medewerking van het Calconi Strijkkwartet, pianist Arno en zang door Jeroen Manders, Pauline van der Meer en Marjolein Meijer.
 
Prijs € 3 (verkoop aan de deur)
Leden gaan gratis
FacebookFacebook
instagraminstagram
Vingerhoedjes paraat? In de herfstvakantie kan er door jong en oud (van 8 tot 88) geborduurd worden bij Kunstuitleen Rotterdam! Madelein de Graaf (WdKA) verzorgd deze workshop en leert je alle ins en outs van deze eeuwenoude ambacht. Aan het einde ga jij naar huis met een hippe badge voor op je wintermuts.
 
Je kan een workshop van 45, 60 of 100 minuten volgen die start wanneer je binnenkomt.
 
Datum: 19 oktober 2017
Tijd: 14.00 – 17.00 uur
Prijs: 5 euro* p.p. (verkoop aan de deur)
* inclusief koffie, thee… en muts!
FacebookFacebook
instagraminstagram

Op zondag 1 oktober vond de ‘Onvergetelijke’ Kunstsalon plaats, waarin we op zoek gingen naar de relatie tussen kunst en dementie. De lezingen van Dr. Frans Hoogeveen (Oprichter van Radio Remember, Hoofdredacteur Denkbeeld en Psycholoog in de dementiezorg) en Donny Zwennes (Eigenaar Zwennes Totaal Service) werden enthousiast ontvangen. Meer weten of op de hoogte blijven van het onderzoek over dit thema? Ga dan naar www.sannehoogeveen.nl

FacebookFacebook
instagraminstagram

Vingerhoedjes paraat? Bij Kunstuitleen Rotterdam gaan we niet tekenen, maar zetten we steken tijdens het Rotterdams (s)Tekenfestival. Op 7 oktober organiseren we een workshop borduren waar je alle ins en outs van dit eeuwenoude ambacht leert, verzorgd door Madelein de Graaf (WdKA). Aan het einde van de workshop ga jij naar huis met een zelfgemaakte badge voor op de wintermuts!

Rotterdam krijgt dit jaar zijn eigen tekenfestival: het Rotterdams Tekenfestival. Initiatiefnemers zijn de Rotterdamse kunstinstellingen, Museum Boijmans Van Beuningen, Showroom MAMA, Witte de With Center for Contemporary Art, TENT, Villa Zebra, Het Nieuwe Instituut en de Kunstuitleen Rotterdam.

In het weekend van 7 en 8 oktober is iedereen welkom om samen het plezier van tekenen te vieren: van jong en oud en van professional tot amateur. Tijdens het tweedaagse festival kunnen bezoekers tussen 13.00 en 17.00 uur meedoen aan workshops in de deelnemende kunstinstellingen. Stempelkaarten à 7,50 euro p.p. geven het hele weekend toegang tot alle workshops en deelnemende musea.

Let op: Kunstuitleen Rotterdam is alleen op zaterdag 7 oktober geopend.

 

 

 

FacebookFacebook
instagraminstagram

In de tentoonstellingenreeks De Keuze van… laten bijzondere Rotterdammers hun favoriete werken uit de collectie van Kunstuitleen Rotterdam zien. Dit keer is het de beurt aan een van de sprekers tijdens De Onvergetelijke Kunstsalon op 1 oktober a.s. en eigenaar van Zwennes Totaalservice: Donny Zwennes. Donny heeft het eerste verhuisbedrijf in Nederland opgericht voor mensen met dementie en bouwt hele interieurs na. Kunstuitleen Rotterdam stelde hem een aantal vragen.

Jij bent gastcurator van Kunstuitleen Rotterdam en mag daarom je favoriete kunstwerken uit onze collectie selecteren. Waarom heb je ja gezegd?
Omdat ik tijdens mijn werk veel te maken heb met ouderen en ouderen met dementie vond ik het een uitdaging om speciaal voor deze doelgroep kunstwerken te mogen selecteren. Ik denk dat kunst een belangrijk onderdeel kan zijn voor iemands gemoedstoestand. Mensen kunnen zichzelf, hun eigen interesses of situaties in kunst herkennen. Het is belangrijk dat het op een bepaalde manier aanspreekt. Of het nu om een situatie van vroegere jaren gaat of om een mooi natuurlijk schilderij. Ik denk dat het geven van rust en een prettige gemoedstoestand hierin belangrijk is. Daarbij kunnen kleuren ook erg aanspreken, maar wel wanneer het op een rustige manier wordt gebracht. Ik denk dat het vooral belangrijk is dat een kunstwerk iets betekent: een verhaal vertelt’.

Hoe vond je het om door onze collectie te spitten?
Dat vond ik interessant! Er is zoveel verschil tussen alle kunstwerken. Ik denk dat er voor iedereen wel wat bij zit dat aanspreekt en mooi gevonden wordt. Kunst is naar mijn mening behoorlijk gerelateerd aan je persoonlijkheid, het zegt ook iets over wie je bent’.

Hoe ben je te werk gegaan?
‘Ik heb de werken aandachtig bekeken met een oog op wat ouderen naar mijn mening aanspreekt. Daarnaast heb ik ook gekeken naar wat mij zou aanspreken als ik in een verzorgingstehuis zou wonen’.

Zou je bij twee of drie werken kort kunnen uitleggen waarom je juist dat werk hebt gekozen?
‘Ik heb o.a. gekozen voor het ganzenpaar van Coba Koster. Deze kunstenares maakt mooie beelden. Ik denk dat dieren in het algemeen aanspreken bij ouderen. Maar vooral de ganzen vind ik mooi, omdat het verbintenis uitstraalt. Iets waar iedereen zich in kan vinden’.


C. Koster | Ganzenpaar (€ 14,00 / maand)

‘Van Maurice Meewisse en Casper Rila heb ik gekozen voor “De houtwerken”. Dit schilderij straalt rust uit. Bomen zijn tijdloos en natuur geeft rust’.


Maurice Meewisse & Casper Rila | De houtwerken (€ 8,00 / maand)

‘Van R.E. Kranendonk heb ik gekozen voor de “Pink King Dahlia”. Dit is een kleurrijk schilderij van een roze Dahlia. Een mooie tuinklassieker die op een zonnige plek moet staan in de tuin. Ik denk dat dit vooral een goed, zomers gevoel kan geven’.


Pink King Dahlia | Pink King Dahlia (€ 14,00 / maand)

Heb je zelf ook kunst in huis? Wat heb je hangen/staan?
‘Naast een collectie aan glaswerk e.d. hebben wij vooral een mooie kunstcollectie fotoshoots van onze kinderen hangen. De shoots zijn genomen in het bos’.

Van welke kunst hou je?
‘Ik hou van betekenisvolle kunst. Kleur is mooi, maar moet wel genuanceerd zijn’.

En wat vind je helemaal niks?
‘Abstracte kunst’.

Wat vind je eigenlijk van Kunstuitleen Rotterdam (en onze main business: kunst verhuren)?
‘Ik denk dat het een goed idee is. Vooral voor mensen die graag kunst aan de muur hebben hangen, maar geen budget hebben om het te kopen, of graag vaker willen veranderen van kunstwerk. Dan is dit natuurlijk ideaal’.

Tot slot: waar ben je op dit moment mee bezig?
‘We zijn momenteel bezig om het bedrijf nog beter in de markt te zetten. Het concept van ”Zorgzaam verhuizen” meer bekendheid te geven en ons daarmee nog meer te professionaliseren. Het is belangrijk om te blijven kijken naar verbeteringen en kritisch te zijn om daardoor nog klantgerichter te kunnen werken’.

Op zondagmiddag 1 oktober organiseren wij De Onvergetelijke Kunstsalon in onze expositieruimte aan de Goudsesingel 268. Donny Zwennes is een van de sprekers en legt uit waarom herkenbaarheid zo van belang is in een nieuw interieur voor mensen met dementie. Wat zijn goede keuzes en wat zijn absolute missers? Deze salonmiddag staat geheel in het teken van de relatie tussen kunst en dementie. Wilt u erbij zijn? Koop dan hier uw tickets.

FacebookFacebook
instagraminstagram

Dementie en kunst. Dat is een combinatie die we niet vaak maken in Nederland. Toch vindt specialist Dementiezorg Frans Hoogeveen dat het tijd wordt om daar meer aandacht aan te gaan besteden. En dat dementie alleen maar een vreselijke ziekte is, vindt hij te kort door de bocht. Vaak is het nog heel goed mogelijk om een samen voor een goede kwaliteit van leven te zorgen. Maar hoe gaat zoiets? En welke rol kan kunst daarin spelen? In deze editie van Work Art | Play Art gaat Patrick Kooiman op zoek naar de antwoorden.

Tekst: Patrick Kooiman (Interiorator)

Wil jij meer weten over kunst en dementie? Kom dan naar de lezing van Frans Hoogeveen op 1 oktober 2017 tijdens De Onvergetelijke Kunstsalon


Frans, wat is jouw fascinatie met dementie?
Het is een combinatie van ouderdom en verval – twee thema’s die me mateloos interesseren. Mijn studenten zeg ik weleens gekscherend: ‘Jullie vind ik totaal niet interessant – je hebt op je twintigste nog maar zo weinig meegemaakt!’ Dan moeten ze lachen, maar vaak meen ik het wel.

Met dementie kun je vaak toch nog een goede kwaliteit van leven behouden. Hoe doe je dat?
Als ik jou nou eens vraag: ‘Wat maakt je gelukkig?’ Dan weet ik zeker dat je me vertelt over zingeving en vooral over sociale relaties. Weten dat je mensen om je heen hebt die van je houden – dat is toch het allerfijnst, of je nu dementie hebt of niet. Mensen met dementie hebben dezelfde behoeften als wij. Maar ook die zingeving blijft belangrijk. Zo ken ik een vrouw met dementie die vroeger zelf veel heeft gezorgd. Zo zette ze altijd koffie in het buurthuis. Omdat we wisten dat ze daar blij van werd, hebben we haar in het verpleeghuis opnieuw geleerd om koffie te zetten en aan haar medepatiënten te serveren. Die vrouw staat weer helemaal in haar kracht.

Hoe zit het met kunst en dementie? Je leest daar veel over de laatste tijd.
Kunst is net als muziek, het is vaak gekoppeld aan emotionele herinneringen. Denk maar eens aan muziek uit de tijd dat je zelf een jaar of twintig was en je eerste vriendje of vriendinnetje kreeg. De liedjes van toen blijven je altijd bij – precies de reden dat ik zelf Radio Remember startte, een online radiostation voor mensen met dementie. Herinneringen die met emoties gepaard gaan worden beter onthouden. Ze helpen je ook weer bij andere herinneringen te komen.

Maar gaat kunst niet net een stapje verder dan muziek?
Gerard Reve zei altijd: ‘Kunst is een gestileerd menselijk handelen of een product daarvan dat een ontroering teweeg brengt.’ Het gaat dus om stilering en emotie. Een moeder die huilt bij het bedje van haar overleden kind, dat is geen kunst. Maar stileert ze het tot een lied, dan is het wel kunst. Emotie is minstens net zo belangrijk in kunst. Het moet iets in je teweeg brengen. En mensen met dementie verliezen lang niet altijd het vermogen om geraakt te worden. Het emotionele spectrum kan nog heel lang intact blijven. Het gevoel voor esthetiek trouwens ook. Je kunt ook met dementie nog heel lang genieten van kunst.

Waar moet je als verzorger op letten als je kunst uitzoekt voor iemand met dementie?
Het is te eenzijdig om alleen maar op zoek te gaan naar kunst die oude herinneringen oproept. Natuurlijk kun je inspelen op wat iemand vroeger mooi vond. Maar ik vind het ook leuk om wat verder door te denken. Neem bijvoorbeeld een schilderij van een positieve sociale situatie, zoals een moeder en kind. Het is fijn om daarover te praten met iemand met dementie.

En hoe zit het met interieur?
Mensen hebben ingesleten gewoontes en daar moet je op aansluiten. Dat is met name belangrijk wanneer je vanwege je dementie moet verhuizen naar een verpleeghuis. Wist je dat er een bedrijf bestaat dat daarin gespecialiseerd is? De verhuizer komt dan eerst langs voor een gesprek waarin wordt bepaald welke spullen écht belangrijk zijn. Per slot van rekening kan niet alles mee. Er worden ook foto’s gemaakt, niet alleen van het interieur maar ook van de inhoud van het ladenkastje. Zo wordt in het klein het interieur in het verpleeghuis opnieuw opgebouwd. Vaak zelfs zo goed dat mensen met dementie zich afvragen: “Verhuisd? Maar ik ben helemaal niet verhuisd!” Weten waar je bent, wat je hebt gedaan en wat er gaat gebeuren – dat vindt ons brein erg belangrijk. En dat vermogen wordt vaak aangetast door dementie. Stel je voor dat je je tanden moet poetsen en je weet ineens niet meer hoe het moet! Wanneer je in de badkamer staat, dan haalt je brein het beeld van de tandenborstel naar voren. Met dementie kan je brein die selectie niet meer maken. Zo werkt het ook averechts om voor iemand met dementie de ontbijttafel gezellig in te richten met allemaal schoteltjes en verschillende soorten beleg. Haal alles weg en zorg dat alleen blijft wat nodig is. Dat geeft overzicht.

Welke werken uit de collectie van Kunstuitleen Rotterdam zouden interessant kunnen zijn voor mensen met Alzheimer?
Voor oudere Rotterdammers met dementie zou je eens kunnen kijken naar Rotterdamse Kolencentrale Waalhaven van Frits Rotgans. Het laat iets zien uit de jaren vijftig, hun ‘reminiscentie-periode’. Wanneer je daarover met elkaar praat, dan kun je mooie herinneringen ophalen. Denk maar eens aan de kolenboer, hoe je thuis kolen stookte en gezellig met het gezin bij de kachel zag.


Rotterdamse Kolencentrale Waalhaven van Frits J. Rotgans (€ 12 / maand)

Frame of Reference van Bert Sissingh laat ook iets zien uit de reminiscentie-periode, maar nu is het een afbeelding van verbondenheid en sociale relaties. Dat is een belangrijk gegeven voor iedereen, of je nu dementie hebt of niet.


Frame of Reference van Bert Sissingh (€ 16 / maand)

Tenslotte kan Zonder Gedachten van I. Simons een mooie aanleiding zijn om een gesprek aan te gaan over gedachten en beleving. Ben je wel eens zonder gedachten? Hoe voelt dat? Is dat prettig?


Zonder Gedachten van I. Simons (€ 24 / maand)

Op zondagmiddag 1 oktober organiseren wij De Onvergetelijke Kunstsalon in onze expositieruimte aan de Goudsesingel 268. Deze salonmiddag staat geheel in het teken van de relatie tussen kunst en dementie. Wilt u erbij zijn? Koop dan hier uw tickets.

FacebookFacebook
instagraminstagram

Wat doet kunst bij dementie?

Met de Onvergetelijke Kunstsalon op 1 oktober a.s. vragen wij aandacht voor de ziekte Alzheimer. Met twee interessante lezingen onderzoeken we deze middag de relatie tussen kunst en dementie. Het belooft een bijzondere middag te worden met Oud Rotterdamse versnaperingen.

De eerste gast die we hebben uitgenodigd is Dr. Frans Hoogeveen (Oprichter van Radio Remember, Hoofdredacteur Denkbeeld en Psycholoog in de dementiezorg). Frans gaat in op de ziekte dementie: hoe herken je iemand met dementie? Wat is de kwaliteit van leven voor mensen met dementie? Hij vervolgt zijn verhaal met het ontstaan van Radio Remember en waarom aandacht voor dementie binnen organisaties (anders dan zorginstellingen) zo belangrijk is. Frans geeft daarnaast advies over welke kunst geschikt is voor mensen met dementie.

Donny Zwennes (Eigenaar Zwennes Totaalservice) verzorgt het tweede gedeelte van de middag. Donny heeft het eerste verhuisbedrijf in Nederland opgericht voor mensen met dementie en bouwt hele interieurs na. Hij legt uit waarom herkenbaarheid zo van belang is in een nieuw interieur voor mensen met dementie. Wat zijn goede keuzes en wat zijn absolute missers?

Deze middag serveren wij u vergeten Rotterdamse koekjes in een nieuw jasje. We sluiten de middag af met een goed glas wijn. Uiteraard is er genoeg gelegenheid tot vragen stellen.

Reserveer uw tickets op tijd, want er zijn maar een beperkt aantal plaatsen beschikbaar!

Programma: De Onvergetelijke Kunstsalon 
Zondag 1 oktober 2017
Aanvang: 15.00 uur (inloop vanaf 14.30 uur)
Einde: 17.30 uur
Tickets € 7,50 bestelt u hier

FacebookFacebook
instagraminstagram